De fundamenten van de smart city

1. STRATEGIE EN GOVERNANCE

Een effectieve smart city is gebaseerd op een goed doordachte en ondersteunde strategie, met een langetermijnvisie en duidelijke doelstellingen voor alle betrokken partijen. Een duidelijke governancestructuur, die de belangrijkste interne en externe belanghebbenden samenbrengt, is nodig om deze strategie te bewaken en periodiek te evalueren, en om nieuwe behoeften te identificeren en nieuwe smart-city-projecten te selecteren.

Om haar doelstellingen te bereiken, moet een smart city voortbouwen op de expertise van haar lokale ecosysteem en collectieve intelligentie gebruiken. Er zijn partnerschappen nodig volgens het model van de 'quadruple helix' met:

De bedrijven
De academische en onderzoeksinstellingen
Lokale, regionale, nationale en internationale overheden
Het maatschappelijke middenveld

Tegelijkertijd is het belangrijk om de filosofie van smart city in alle lagen van de organisatie te integreren en deel te laten worden van de identiteit van de Stad. De cel Smart City speelt een inspirerende, motiverende en deskundige rol voor de andere afdelingen van de Stad. De cel ondersteunt hen bij het beheer van hun smart-city-projecten en coördineert ook het portfolio van smart-city-projecten. Het management en de politieke meerderheid zijn verantwoordelijk voor het bevorderen van de smart-city-cultuur.

Er is een specifiek communicatieplan voor smart city nodig om de ambities, kansen en toegevoegde waarde van het beleid van de Stad op het gebied van smart city duidelijk te promoten en te communiceren.

2. DATA

Data spelen een essentiële rol in een smart city. Door ze te analyseren en optimaal te benutten, krijgen we een beter inzicht in de omgeving, kunnen we de besluitvorming van beleidsmakers en het bestuur ondersteunen en kunnen we bestaande diensten verbeteren of nieuwe diensten creëren. Voor de Stad Brussel, die al een grote hoeveelheid data verzamelt, is de belangrijkste uitdaging vooral om deze data te structureren teneinde het potentieel ervan ten volle te benutten.

Dit vereist een specifieke datastrategie en -governance binnen het Brusselse bestuur, om zo het transversale delen van gegevens aan te moedigen. Begrippen als betrouwbaarheid, kwaliteit, interoperabiliteit en gegevensbescherming moeten in de processen van de Stad worden geïntegreerd. Het is belangrijk om de stadsmedewerkers bewust te maken van de toegevoegde waarde van het promoten, verspreiden en hergebruiken van specifieke datasets, om zo een datacultuur te ontwikkelen. Het gebruik van instrumenten voor transversale analyse en visualisering maakt het eenvoudiger om het stadsbeleid meer te baseren op actuele en specifieke informatie.

De publicatie en verspreiding van openbare bronnen van open gegevens op het open dataplatform van de Stad kunnen de ontwikkeling van een dynamisch ecosysteem van lokale start-ups en innovatieve bedrijven stimuleren, evenals kwalitatief en kritisch onderzoek en een betrokken bevolking. Bovendien kunnen openbare gegevensbronnen worden vergeleken en verrijkt met data van privépartners om extra waarde en kennis te verkrijgen.

Om deze ambities en de processen rond data op een efficiënte manier te structureren, heeft de Stad Brussel een datastrategie opgesteld.

De drie belangrijkste doelstellingen van deze strategie zijn de volgende:

Sensibilisering rond data ontwikkelen bij het stadspersoneel om het gebruik van data bij de besluitvorming te vergroten.
Data gebruiken om betere diensten te leveren en de stadsbeleving te verbeteren.
Openbare gegevens delen om alle spelers in het Brusselse digitale ecosysteem in staat te stellen te innoveren en maatschappelijke uitdagingen aan te gaan.

3. TECHNOLOGISCHE OPLOSSINGEN

In een smart city wordt op grote schaal gebruikgemaakt van nieuwe informatie- en communicatietechnologieën om de stedelijke uitdagingen aan te gaan waarmee Brusselse burgers, bedrijven en overheden worden geconfronteerd.

De gebruikte apparaten en infrastructuur zijn onder meer sensoren, breedband- en draadloze netwerken, online databanken, gegevenscentra, interdisciplinaire digitale platformen, maar ook instrumenten en apparaten voor eindgebruikers zoals smartphones, tablets, laptops, digitale televisies, enz. Vooral de smartphone speelt een sleutelrol in het verzamelen van gegevens en de ontwikkeling van nieuwe innovatieve toepassingen om het leven van de burgers te vereenvoudigen, gezien de hoge penetratiegraad bij de Brusselse bevolking.

Het internet der dingen (Internet of Things - IoT) maakt het mogelijk om verschillende voorwerpen, met verschillende niveaus van geavanceerde technologie, met elkaar te verbinden. Het is dan mogelijk om gegevens over de omgeving of het gebruik ervan te verzamelen en ze via een draadloos netwerk te bedienen. Sensoren kunnen bijvoorbeeld informatie verzamelen over het geluidsniveau in de omgeving, of intelligente vuilnisbakken geven hun vulgraad door en kunnen op afstand worden gesloten. Dit concept maakt de weg vrij voor innovatieve oplossingen, zoals zelfrijdende auto's.

Andere technologieën die hand in hand gaan met het concept smart city, zijn artificiële intelligentie (bv. machine learning), robotisering (bv. robotische procesautomatisering, RPA), virtual en augmented reality, 3D-visualisatie, 3D-printing, enz.

Een stad wordt pas echt 'slim' wanneer zij erin slaagt deze technologische oplossingen op rationele en efficiënte wijze te combineren en te gebruiken om zowel de levenskwaliteit van haar burgers als haar dienstverlening te verbeteren.

4. DIGITALE VAARDIGHEDEN

Om de identificatie en uitvoering van innovatieve en technologische projecten in de Stad Brussel te vergemakkelijken, moet de digitale volwassenheid van het bestuur worden versterkt door het algemene kennisniveau te verhogen:

Op het gebied van digitale basisvaardigheden
Op het gebied van gegevens en technologie
Op het gebied van innovatie- en experimenteermethoden

Werknemers van de Stad op alle hiërarchische niveaus moeten in staat zijn om mogelijkheden voor de integratie van innovatieve en technologische oplossingen te identificeren en deel te nemen aan de implementatie ervan. Ze moeten ook over de vaardigheden beschikken om deze te gebruiken.

Ten slotte is het voor het welslagen van een smart-city-beleid ook van essentieel belang te blijven werken aan het verkleinen van de digitale kloof en het vergroten van de digitale kennis en vaardigheden van de bevolking. Alle burgers moeten de vruchten kunnen plukken van de digitalisering van diensten en de nieuwe technologische oplossingen die worden toegepast in de stad.

5. FINANCIERING

Financiering is een sleutelelement in de strategie voor ambitieuze nieuwe smart-city-projecten:

De financiële middelen van het team Smart City moeten worden versterkt om de lancering van nieuwe essentiële transversale projecten mogelijk te maken, en de afdelingen die verantwoordelijk zijn voor het operationele beheer van smart-city-projecten, moeten over voldoende budget beschikken.
Naast interne financiering is er behoefte aan meer externe financiering, zoals gewestelijke of federale subsidies, subsidies uit projectoproepen en programma's van de Europese Commissie of financiering uit de privésector.
De personeelsmiddelen van het team Smart City moeten ook worden versterkt om het beheer van een grotere projectportfolio mogelijk te maken, en er moet een speciaal subsidieteam worden opgericht om externe financiering te zoeken